23 Ocak tarihinin anlamı ve bu günde yaşanan önemli olaylar merak ediliyor. Sadece dini veya milli bayramlar değil, özel gün olarak ilan edilen tarihler de toplumsal bellekte yer buluyor. İşte 23 Ocak‘ın anlamı ve tarihte kayda geçen başlıca olaylar.
23 Ocak ne günü?
23 Ocak = El Yazısı Günü
23 Ocak’ta yaşanan önemli olaylar
1556: Tarihin en yüksek can kaybına sahip depremlerinden biri olan Şensi Depremi (Çin) meydana geldi; yaklaşık 830.000 kişi hayatını kaybetti.
1719: Lihtenştayn Prensliği, Kutsal Roma Cermen İmparatorluğu bünyesinde kuruldu.
1793: Rusya ve Prusya, Polonya topraklarını üçüncü kez paylaştı.
1849: Elizabeth Blackwell, tıp diploması alan ilk kadın olarak tarihe geçti.
1870: Montana’da Amerika Birleşik Devletleri ordusunun düzenlediği saldırıda çoğunluğu kadın ve çocuk 173 Kızılderili öldürüldü.
1913: Bâb-ı Âli Baskınıyla Kâmil Paşa hükûmeti devrildi; yerine Mahmut Şevket Paşa getirildi.
1925: Şili’de hükümet bir askeri darbeyle el değiştirildi.
1932: Kadro dergisi, Şevket Süreyya Aydemir ve arkadaşları tarafından yayımlanmaya başladı.
1941: I. Türk Karikatür Sergisi, İstanbul’da açıldı.
1954: Adanaspor kulübü kuruldu.
1957: TBMM, Ortadoğu Teknik Üniversitesi‘nin kuruluşunu onayladı.
1959: Vatan Partisi’nin kurucularına ilişkin dava başladı; Hikmet Kıvılcımlı ve 47 kişi komünizm propagandasıyla suçlandı.
1960: Jacques Piccard ve Don Walsh, Trieste batiskapıyla Challenger Çukuru’na (10.915 m) inerek denizaltı rekoru kırdılar.
1961: Dolandırıcı olarak bilinen Sülün Osman, Zeytinburnu’nda kumar oynarken yakalandı.
1968: ABD’nin Pueblo haber alma gemisi Kuzey Kore’de ele geçirildi; mürettebat casuslukla suçlandı.
1971: Emekliler Ankara’da Emekli Sandığı binasını işgal etti.
1972: İstanbul’da sıkıyönetim uygulandı; Fırtına-1 operasyonunda çok sayıda bina ve daire arandı.
1973: Paris’te imzalanan anlaşmayla Vietnam Savaşı‘nın ABD askerlerinin çekilmesi öngörüldü.
1974: İsrail birlikleri Süveyş Kanalı batısından çekilmeye başladı.
1975: Trabzonspor, Kıbrıs Barış Kupası’nı kazanarak Türklerin morallerini yükseltti.
1977: Alex Haley’in romanından uyarlanan mini dizi Kökler, ABD’de gösterime girdi.
1983: 12 Eylül döneminde iki idam kararı infaz edildi; Ali Aktaş ve Duran Bircan idam edildi.
1986: Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde Video ve Sinema Eserleri Yasası kabul edildi; video, sinema ve müzik eserlerinin çoğaltma ve dağıtım hakları düzenlendi.
1989: Tacikistan’da meydana gelen depremin bilançosu ağır oldu; 1.000’in üzerinde kişi hayatını kaybetti.
1990: Kızıl Ordu, 41 yıl sonra Macaristan’dan ayrıldı.
1994: Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel, “Kürt Devleti olasılığına hazırlıklı olunması” gerektiğini belirtti.
1995: Posta ve Yeni Şafak gazeteleri yayımlanmaya başladı.
1997: Madeleine Albright, ABD’nin ilk kadın Dışişleri Bakanı oldu.
2005: Viktor Yuşçenko, Ukrayna Cumhurbaşkanlığı görevine başladı.
2006: Mehmet Ali Ağca hakkında yeni bir müddetname hazırlandı; tahliye tarihi olarak 18 Ocak 2010 belirlendi.
2006: Sırbistan-Karadağ’da bir tren kazasında en az 48 kişi öldü, 198 kişi yaralandı.
2006: Ankara’da meydana gelen trafik kazasında Dışişleri Bakanlığı personelinden 8 kişi hayatını kaybetti.
2007: Gazeteci Hrant Dink‘in cenazesi İstanbul’da toprağa verildi; cenaze sırasında açılan pankartlar tartışma yarattı.
2007: Uzun süren yapımın ardından Bolu Dağı Tüneli‘nin İstanbul yönü törenle açıldı.
2008: Yunanistan Başbakanı Kostas Karamanlis, Türkiye’ye tarihi bir ziyaret gerçekleştirdi; iki ülke ilişkilerinin geliştirilmesi vurgulandı.
2008: Prof. Dr. Ayşe Işıl Karakaş, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nde Türkiye’nin yeni yargıcı olarak seçildi.
2012: Fransa Senatosu, 1915 olaylarının inkârını suç sayan yasa teklifini kabul etti.
Özet
23 Ocak, dünya ve Türkiye tarihine dair önemli siyasi, kültürel ve doğal afetlere işaret eden bir gün. Hem eğitim, sanat ve bilim alanlarında kayda değer gelişmelerin yaşandığı, hem de çatışma ve felaketlerin anıldığı bir tarih olarak hafızalarda yer ediyor.
