Tüketici Kuruluşu Google’ın AI Alışveriş Protokolünü Uyardı — Google Yanıt Verdi

Kısa süre önce Google’ın yapay zekâ destekli alışveriş ajanları için açıkladığı yeni Universal Commerce Protocol sonrası bir tüketici gözetim kuruluşu potansiyel risklere işaret etti. Uzman, fiyatlandırma ve gizlilik açısından bazı özelliklerin tüketiciler aleyhine kullanılabileceği endişesini paylaştı.

Endişenin kaynağı

Sosyal medyada hızla yayılan paylaşımda, protokole ilişkin yol haritası ve teknik dokümanlarda yer alan bazı detaylara dayanarak, protokolün kişiselleştirilmiş upselling (müşteriye daha pahalı seçeneklerin önerilmesi) mekanizmalarını destekleyebileceği iddia edildi. Eleştiriyi yapan uzman, AI ajanlarının sohbet verilerini ve alışveriş alışkanlıklarını analiz ederek bazı kullanıcıları daha yüksek fiyata hedefleyebileceği kaygısını dile getirdi.

Google’ın yanıtı

Google, yöneltilen iddiaları reddetti. Şirketin iletişiminde öne çıkan noktalar şunlar:

• Fiyatlarla ilgili iddialar hatalı olarak nitelendirildi; satıcıların Google üzerinde gösterdikleri fiyatların kendi internet sitelerindeki fiyatlardan yüksek olmasının kesinlikle yasak olduğu vurgulandı.
• “Upselling” terimi, tüketicilere sunulabilecek ek veya daha kaliteli ürün seçeneklerini belirtmek için kullanılıyor; nihai seçim her zaman kullanıcıya ait olacak şekilde tanımlandı.
• “Direct Offers” pilotunun amaçlarının tüketicilere daha düşük fiyatlı teklifler veya ücretsiz kargo gibi ek hizmetler sunmak olduğu, bu mekanizmanın fiyatları yükseltmek için kullanılamayacağı bildirildi.
• Google’ın Business Agent özelliğinin, perakendecilerin fiyatlarını bireysel kullanıcının verilerine göre değiştirmesine imkan tanıyan bir işlevi bulunmadığı açıklandı.

Gizlilik ve “surveillance pricing” kaygıları

Protokole dair itirazlar, teknik ayrıntıların kullanıcı onam ekranlarında toplanabileceğine dair ifadelerden de kaynaklandı. Google, bunun kullanıcıya neyi onaylattığına dair bilgiyi gizlemek değil; gerçekleştirilmesi gereken eylemleri tek bir çatı altında toplamak amacı taşıdığını açıkladı.

Eleştiren taraf, asıl sorun olarak büyük teknoloji şirketlerinin elindeki veri ve ticari motivasyonların çatışmasını gösteriyor: AI destekli ajanların ileride kullanıcı sohbetlerini ve alışveriş geçmişini analiz ederek bazı kullanıcılara farklı fiyatlar sunma potansiyeli — yani “surveillance pricing” — ciddi bir risk olarak görülüyor. Google şu an için bunun mümkün olmadığını söylese de, şirketin reklam ve satıcı ilişkileri nedeniyle çakışan çıkarlar barındırdığı hatırlatılıyor.

Alternatifler ve sektör fırsatları

Bu tartışma, bağımsız ve tüketici odaklı çözümler geliştiren girişimler için bir fırsat alanı oluşturuyor. Pazar, doğal dil sorgularıyla daha uygun fiyatlı ürün bulan veya görsel ve metinle ikinci el/moda ürünleri keşfeden erken dönem uygulamalara tanık olmaya başladı; bu tür bağımsız hizmetler, kullanıcı verilerini farklı biçimde koruyarak alternatif sunabilir.

Ne yapılmalı?

Şu an için protokole ilişkin iddialar ve şirket yanıtları karşılıklı olarak sürdürülebilir; ancak genel çıkarım şu: tüketiciler temkinli olmalı. Yapay zekâ ajanlarının alışveriş süreçlerine girmesiyle birlikte hem düzenleyicilerin hem de kullanıcıların şeffaflık, onam süreçleri ve fiyatlandırma adaleti konularında dikkatli olması gerekiyor.

Sonuç: Yeni teknolojiler kolaylık sağlasa da, olası kötüye kullanımların önlenmesi için şeffaflık ve denetim mekanizmaları kritik önem taşıyor. Alışveriş yaparken dikkatli olmak hâlâ en doğru yaklaşım.