ABD’den 11,7 milyar dolarlık stratejik adım
Bu hafta Beyaz Saray, hükümetin 11,7 milyar dolarlık bir kaynakla kritik mineraller rezervi oluşturacağını duyurdu. Project Vault adı verilen girişim, yerli sanayiyi hammadde kesintilerine karşı korumayı ve “Amerikan işletmeleri ile işçilerin kıtlıktan zarar görmesini engellemek” amacıyla hayata geçirildi.
Neden şimdi?
Karar tek başına piyasayı yatıştırmaya yönelik bir adım olarak okunabilir; ancak arka planda daha geniş bir gerçeklik var: dünya ekonomileri elektrikli teknolojilere doğru kayıyor. Son dönemde Çin’in nadir toprak elementleri ve pil bileşenleri üzerindeki hakimiyeti, tarifeler ve karşı önlemler sırasında ABD’yi hassas duruma soktu. Bu deneyim, arz güvenliğinin önemini tekrar gösterdi.
Petrol rezervi ile kıyaslama
Başkan, yeni rezervi 1970’lerdeki petrol ambargosunun ardından kurulan Stratejik Petrol Rezervi ile kıyasladı. Fosil yakıt rezervi hâlâ varlığını sürdürse de, güneş, rüzgâr ve depolama teknolojilerinin yükselişiyle enerji yapısı değişiyor; bu da kritik minerallere olan talebi artırıyor.
Hangi mineraller gündemde?
Resmi liste henüz netleşmedi, fakat basında galyum ve kobalt gibi elementlerin yer alacağı, ayrıca bakır ve nikel gibi metallerin de değerlendirilebileceği yazıldı. Kaynak, U.S. Export-Import Bank tarafından sağlanan 10 milyar dolarlık kredi ile özel sermayenin destek vereceğini belirtiyor; böylece rezerv finansmanı kamu ve özel sektör ortaklığıyla sağlanmış oluyor.
Ne anlama geliyor?
Bu hamle, iki şekilde yorumlanabilir: bir yandan siyasi söylem ve piyasayı yatıştırma çabası; diğer yandan ise daha gerçekçi bir kabul—elektrikli araçlar, rüzgâr türbinleri ve batarya üretiminin küresel talebi hızla artıracağı gerçeği. Uluslararası enerji analizleri, nadir toprak elementleri ve lityum, kobalt gibi pil bileşenlerindeki talep artışının büyük kısmının temiz enerji ve ulaşım dönüşümünden kaynaklanacağını öngörüyor.
Sonuç: Piyasalar ve politika
Beyaz Saray’ın rezerv kararı, temiz enerji teknolojilerine karşı resmi söylemdeki mesafeye rağmen piyasa gerçeklerinin politikaları etkilemeye başladığını gösteriyor. Kritik mineraller için yapılan bu yatırım, arz güvenliği kaygısını gidermeyi amaçlarken aynı zamanda küresel enerji dönüşümünün ekonomik bir kabulu olarak da okunabilir.
-
-
-
-
