Trump’ın baskısı sonrası G7, 100 milyon varil acil rezervi serbest bırakıyor
G7 liderleri, ABD Başkanı Donald Trump’ın baskısının ardından enerji piyasalarını rahatlatmak için acil rezervlerden toplam 100 milyon varil motorin ve ham petrolün serbest bırakılmasına karar verdi. Karar, IEA koordinasyonuyla derhal uygulanacak ve dört aya yayılarak piyasaya verilecek.
Hızlı uygulama ve dağıtım takvimi
G7 ortak açıklamasına göre dağıtım programı hızlandırılarak ilk etapta özellikle nakliye ve tarım sektörünü hedefleyen büyük miktarda motorin piyasaya sürülecek. Üye ülkeler ve ortakların, ilk 20 gün içinde piyasaya yüklü miktarda arz sağlaması bekleniyor. Ancak hangi ülkenin ne kadar katkı vereceğine dair ayrıntılar henüz paylaşılmadı.
Müzakerelerin arka planı
Fransa Cumhurbaşkanı tarafından yapılan video konferans oturumuna İngiltere, Kanada, Almanya, İtalya, Japonya ve ABD katıldı. Washington, özellikle Avrupa’ya yönelik baskı kurarak acil rezervlerin devreye sokulmasını talep etmişti. ABD Başkanı toplantı öncesinde ihracat yasağı uygulamayacaklarını açıkladı ve Avrupa tarafının ellerindeki stoklardan önemli miktar serbest bırakmayı kabul ettiğini belirtti.
Piyasalar anında tepki verdi
Kararın açıklanmasının ardından piyasalar hızla tepki gösterdi. ABD vadeli motorin fiyatları yüzde 3,25 gerileyerek galon başına yaklaşık 4,49 dolara indi. Avrupa gösterge vadeli motorin fiyatları da ton başına yaklaşık 83 dolar düşüş kaydetti. Yetkililer, ilave arzın piyasadaki gerilimi azaltabileceğini, ancak kalıcı düşüş için tedarik ve jeopolitik risklerin yakından izlenmesi gerektiğini vurguluyor.
Siyasi baskılar ve zamanlama
Aldığı baskı ve artan hayat pahalılığı tepkileri, ABD’de kasım ayında yapılacak ara seçimler öncesi yönetimi harekete geçiren faktörler arasında. Bir kamuoyu yoklamasında Trump’ın destek oranının daha önceki dönemlere göre gerilediği, halkın önemli bir kesiminin ekonomik konularda endişeli olduğu görülüyor. Bu ortam, hükümetlerin kısa vadeli enerji müdahalelerini hızlandırma baskısını artırıyor.
IEA stoklarına ilişkin notlar
IEA yetkilileri, mart ayında üzerinde anlaşılan rekor rezerv kullanımının büyük kısmının piyasaya sürüldüğünü, ancak IEA toplam stoklarının önemli bir bölümünün halen korunduğunu belirtiyor. Gerekli görülmesi halinde önümüzdeki günlerde IEA içinde yeniden değerlendirme yapılacağı açıklandı.
Ne bekleniyor?
Önümüzdeki dönemde piyasa fiyatları, serbest bırakılan arzın hacmine ve dağılım hızına göre hareket edecek. Ülkeler arası katkı detayları netleştikçe ve IEA koordinasyonu ilerledikçe kısa vadeli fiyatlama üzerinde daha belirgin etkiler gözlemlenebilir.
