Ne oldu?
Trump yönetimi, Çevre Koruma Ajansı’nın (EPA) 2009 yılında verdiği ve karbondioksit ile metan gibi sera gazlarının insan sağlığı ve refahı için tehdit oluşturduğunu tespit eden endangerment finding kararını resmen geri alma sürecini başlattı. Bu karar, bugüne kadar Temiz Hava Yasası kapsamında sera gazlarının düzenlenmesini meşrulaştırıyordu.
Hangi kapsam etkileniyor?
Yeni uygulama şu aşamada ağırlıklı olarak araç egzoz emisyonlarını kapsıyor; yani otomobil ve kamyonlardan kaynaklanan tailpipe emisyonlarına ilişkin mevcut düzenlemeler hedef alınıyor. Ancak bu adımın, federal hava kirliliği kurallarında yapılacak benzer diğer değişikliklerin ilki olduğu değerlendiriliyor.
Süreç ne kadar zaman alır?
2009’daki orijinal tespit iki yıl süren bir çalışmanın sonucu olarak yürürlüğe girmişti. Şimdi benzer şekilde geri almanın tamamlanabilmesi için EPA’nın uzun ve ayrıntılı bir idari süreçten geçmesi gerekiyor; bu süreç kamu yorumları, teknik analizler ve hukuki değerlendirmeler içeriyor.
Olası etkiler
Yetkili kurum içi ve bağımsız analizler, bu hamlenin emisyonlardaki düşüş hızını yaklaşık %10 oranında yavaşlatacağını gösteriyor. Bu, emisyon eğilimini tamamen tersine çevirecek boyutta olmasa da, iklim hedeflerine ulaşılması çabalarını zayıflatacak önemli bir gerileme olarak nitelendiriliyor. Buna karşın, son yıllarda yeni elektrik üretim kapasitesinin büyük kısmının ucuz yenilenebilir enerji kaynakları tarafından oluşturulması, bazı olumsuz etkilerin sınırlanmasına katkıda bulunuyor.
Uzman ve sivil toplum tepkileri
Çevre savunucuları ve iklim uzmanları bu kararı eleştiriyor. Çevresel savunma kuruluşlarının yetkilileri, bu adımın daha fazla kirliliğe yol açacağını ve Amerikan aileleri için maliyetleri ve gerçek zararları artıracağını belirtiyorlar. Uzmanlar ayrıca, iklim değişikliğinin kontrolsüz kalması hâlinde ABD’de mortalite oranlarında artış ve küresel ekonomik üretimde ciddi düşüşler gibi uzun vadeli zararların ortaya çıkabileceğine dikkat çekiyorlar.
Gelecek senaryoları
EPA yönetiminin attığı adım, federal düzeyde sera gazı düzenlemelerinin nasıl şekilleneceği konusunda belirleyici olacak. Sürecin tamamlanması ve ardından olası hukuki itirazlar, politika değişikliğinin nihai kapsamını belirleyecek. Hem düzenleyici belirsizlik hem de piyasa eğilimleri, önümüzdeki dönemde emisyon ve iklim hedeflerinin başarısını etkileyen temel faktörler olacak.
Öne çıkan anahtar kelimeler: EPA, Temiz Hava Yasası, endangerment finding, sera gazları, emisyonlar, iklim değişikliği, yenilenebilir enerji.
-
-
-
-
