Trump’tan ara çağrısı, İsrail’den geçici duruş
ABD Başkanı Donald Trump tarafları derhal ateşkese çağırdı; yaptığı aramalar ve paylaşımlar sonrası İsrail‘in İran’a yönelik saldırıları geçici olarak durduğu yönünde haberler yayıldı. Ancak taraflar arasında tansiyon hâlâ yüksek: İran saldırıların sona erdiğini duyururken, devam etmesi halinde misillemenin çok daha sert olacağını açıkladı.
Gece boyunca karşılıklı saldırılar
Çatışma, İsrail’in Lübnan’ın başkenti Beyrut yakınlarındaki Hizbullah hedeflerine yönelik operasyonu, ardından İran’ın İsrail’e füze saldırıları ve sonrasında İsrail’in İran iç bölgelerine hava saldırılarıyla tırmandı. İsrail, İran’ın başkent Tahran ile İsfahan, Kerec, Tebriz ve Kirmanşah gibi kentlerini vurduğunu; İran ise Hayfa’daki sanayi tesislerinin hedef alındığını açıkladı.
İran’ın şartı: Lübnan’a saldırılar son bulmalı
İran Devrim Muhafızları ile Silahlı Kuvvetleri, operasyonu sonlandırdıklarını bildirdi ancak net şartlarını da ortaya koydu: İsrail‘in Lübnan’a yönelik saldırıları kalıcı olarak kesilmediği sürece yeni ve daha kapsamlı vuruşların gündeme geleceği uyarısı yapıldı. Tahran yönetimi ayrıca gerilimin tırmanmasından dolayı sorumluluğun ABD’de de olduğunu vurguladı.
Husiler ve deniz tehditi
İran destekli Yemenli Husiler, İsrail’e füze saldırıları düzenlediklerini ve Kızıldeniz‘de İsrail gemilerine yönelik deniz hareketliliğini ‘meşru hedef’ kabul ettiklerini açıkladı. Husiler, bölgedeki deniz trafiğini de ilgilendiren bu adımla gerilimin bölgesel yansımasının işaretini verdi.
Uluslararası arabuluculuk çağrıları
Avrupa kurumları ve bazı diplomatik aktörler taraflara müzakere çağrısı yaptı. Avrupa yetkilileri, bölgedeki tırmanışın durdurulması ve ilk önceliğin ateşkes sağlanması gerektiğini belirtti. Ayrıca deniz güvenliği ve gemilere eşlik edilmesi gibi adımların ateşkesten sonra değerlendirilmesi konuşuluyor.
Sahada hazırlıklar ve olası senaryolar
Her iki taraf da hem askeri hem de siyasi seçenekleri masada tutuyor. İsrail cephesinde yedek asker çağrıları ve hava sahası düzenlemeleri gündeme gelirken, İran ‘tüm senaryolara hazırlıklı’ olduğunu açıkladı. Yetkililer çatışmanın birkaç gün sürme ihtimalini değerlendiriyor.
Ne değişti, ne kalıcı?
Şu an için kısa süreli bir duruş ilan edilse de kalıcı bir ateşkes sağlanmadı. Tahran’ın şartları ve bölgedeki milis aktörlerin hamleleri, gerilimin yeniden alevlenme riskini canlı tutuyor. ABD’nin arabuluculuğu, diplomatik temaslar ve bölgesel aktörlerin müdahaleleri süreci belirleyecek ana etkenler olarak öne çıkıyor.
Öne çıkan anahtar kelimeler
İran, İsrail, Trump, ateşkes, Hizbullah, Husiler, Kızıldeniz, füze saldırıları
