Kanun Teklifiyle getirilen değişiklikler öne çıktı
Genel Kurulda kabul edilen düzenlemelerle Karayolları Trafik Kanununda önemli değişiklikler yapıldı. Teklife göre, kayıt ve tescil gerekliliklerine uymayan araç ve sürücülere yönelik idari yaptırımlar ciddi şekilde artırılıyor.
Temel yaptırımlar ve artırımlar
Aracını tescil belgesi ve tescil plakası olmadan yola çıkaranlara uygulanacak idari para cezası 46 bin lira‘ya yükseltildi. Aynı miktar, hurdaya çıkarılmış araçların kullanımında da uygulanacak. Trafikten çekili araçlarda aykırılık tespit edilirse, trafikten çekme tarihi itibarıyla tescil kaydı yeniden açılacak ve ilgili vergi dairesine bildirilecek.
Plaka düzenine uymayan sürücülere yönelik cezalar da arttı: Yönetmelikte belirtilen nitelik veya ölçülere aykırı ya da gerekli sayıda plaka takmayanlara 4 bin lira ceza verilecek ve plakaları düzeltilene kadar araç trafikten men edilecek.
Plaka değiştirme ve okunamaz hale getirme cezaları
Tescil plakasını farklı okunmasına veya okunamamasına bilerek neden olacak şekilde değiştiren sürücülere 140 bin lira idari para cezası uygulanacak; araç 30 gün trafikten men edilecek. Aynı fiilin, son ihlalin gerçekleştiği tarihten itibaren geriye dönük 1 yıl içinde iki veya daha fazla tekrarı halinde her seferinde 280 bin lira ceza verilecek ve araç 60 gün süreyle trafikten men edilebilecek.
Plakasız araç kullanımı ve sahte plaka
Tescilli aracı plakasız kullananlara 46 bin lira ceza uygulanacak; sürücü belgeleri 30 gün süreyle geri alınacak ve araç 30 gün trafikten men edilecek. Bir yıl içinde tekrarı halinde her seferinde 140 bin lira ceza ile sürücü belgeleri 60 gün geri alınacak ve araç 60 gün men edilecek.
Sahte plaka kullananlara yönelik yaptırım da ağır: Başka araca ait, tescil kaydı olmayan veya sahte plakayı takan ya da kullananlara 140 bin lira idari para cezası uygulanacak; sürücü belgeleri 30 gün geri alınacak ve araç 30 gün trafikten men edilecek. Aynı ihlalin bir yıl içinde tekrarı halinde her seferinde 280 bin lira ceza verilecek, belgeler 60 gün geri alınacak ve araç 60 gün men edilecek. Bu fiiller hakkında ayrıca Türk Ceza Kanunu kapsamında resmi belgede sahtecilik suçundan soruşturma başlatılabilecek. Men edilen araçlar, plaka sorunu giderilmeden teslim edilmeyecek.
İşleten ve sahiplerin sorumluluğu
Araç işleteni ve sahibi, sürücünün kendisi olsa bile; tescil belgeleri ve plakaların araçta uygun durumda bulundurulması, aracın mevzuata uygun kullanılması için gerekli tedbirleri almak ve denetimi sağlamakla yükümlü olacak. Sürücü belgelerinin geri alınması Kanun’da belirtilen görevliler tarafından yapılacak; iade için verilen idari para cezalarının tamamının tahsil edilmiş olması şartı aranacak.
Takograf, taksimetre ve hız sınırlayıcı zorunluluğu
Cins, özellik ve kullanım amaçlarına göre; yük taşımada azami yüklü ağırlığı 3.500 kg’ı aşan araçlar, toplu yolcu taşıyan ve oturma yeri 17’den fazla olan araçlar ile yönetmelikte belirtilen diğer araçlarda takograf, taksi hizmeti veren otomobillerde taksimetre, belirlenen araçlarda ise hız sınırlayıcı bulundurulması ve kullanılır durumda olması zorunlu hale getirildi.
Kapsama giren ancak Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce üretilen veya yönetmelikle muafiyet tanınan araçlar için istisna getirildi. Ayrıca, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığınca belirlenmeyen takograf, taksimetre ve hız sınırlayıcıların kullanılması yasaklandı; cihazlara müdahale edilerek yanlış veri üretilmesi veya bu cihazlarla araç kullanmak yasaklanacak.
Takografla ilgili yükümlülükler ve cezalar
Takograf sürücü kartı kullanmama, bozuk/geçersiz kart kullanma veya başkasına ait kartı kullanma yasaklandı. Kart sahipleri, kartlarının başkaları tarafından kullanılmasını önlemek için gerekli tedbirleri almakla yükümlü olacak. Araç işleteni, bu cihazların bulundurulması, kullanılır durumda olması ve sürücünün kurallara uymasını denetlemek zorunda.
Cezalar şöyle belirlendi: gereçleri bulundurmayanlara 1.000 lira, takograf ve hız sınırlayıcı bulundurmayan ve kullanmayanlara 75.000 lira, taksi şoförleri için taksimetre bulundurmama ve kullanmama halinde 46.000 lira idari para cezası uygulanacak.
Trafik zabıtası, takograf kayıtlarını veri tabanları üzerinden denetleyebilecek ve tespit edilen ihlaller hakkında cezai işlem uygulayabilecek. Takograf kullanımı, cihaz ayarları/kalibrasyonu ve kayıtların saklanması ile ilgili ayrıntılar; Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ve Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı görüşleri alınarak İçişleri ve Ulaştırma Bakanlıklarınca yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 1 yıl içinde çıkarılacak ortak yönetmelikle düzenlenecek.
Yönetmelik hükümlerine uymayanlara ilişkin idari para cezaları da netleştirildi: 3.000 lira (kullanıma ilişkin ihlaller), 10.000 lira (cihaz ayarları/kalibrasyon) ve 20.000 lira (kayıtların saklanması) olarak belirlendi.
Genel Kurul sürecine ilişkin not
Kanun teklifinin görüşmeleri sırasında yapılan yoklamalarda toplantı yeter sayısı sağlanamayınca Genel Kurul oturumu sona erdirildi. Birleşim, belirlenen yeni tarihte yeniden toplanmak üzere kapatıldı.
