Kurumsal yapay zeka artık sadece sohbet değil, iş yapan sistemlere dönüşüyor
Kurumsal yapay zeka hızla, sorulara yanıt veren sohbet botlarından kuruluş içinde gerçekten işleri yürüten sistemlere evriliyor. Bu dönüşümle birlikte en kritik soru şu: bu katmanın sahibi kim olacak — uygulamalar mı, platform sağlayıcılar mı, yoksa organizasyonların kendisi mi?
Glean: Arama motorundan “AI iş asistanı”na
Glean, başlangıçta bir kurumsal arama ürünü olarak yola çıktı; bugünse kendisini bir AI iş asistanı olarak konumluyor. Şirketin hedefi, diğer yapay zeka deneyimlerinin altında yer almak, şirket içi sistemlere bağlanmak, izinleri yönetmek ve çalışanların çalıştığı her yerde akıllı sonuçlar sunmak. Bu yaklaşım, kuruluşların farklı araçlardan gelen veriyi ve yetki modellerini merkezi bir akışta birleştirme ihtiyacına yanıt veriyor.
Yatırım ve rekabet ortamı
Bu vizyona yatırımcılar da ilgi gösteriyor; şirket geçtiğimiz dönemde önemli bir sermaye turu gerçekleştirdi ve piyasa dikkatini çekti. Aynı zamanda teknoloji devlerinin AI özelliklerini paketlemeye başlamasıyla birlikte rekabet de kızışıyor. Bu tablo, konsolidasyon ve platformlaşma eğilimlerini hızlandırıyor.
Mimari tercihleri ve konsolidasyonu ne tetikliyor?
Glean CEO’sunun bir etkinlikteki değerlendirmesine göre, kuruluşların mimari tercihlerini belirleyen başlıca etkenler şunlar:
- Entegrasyon kolaylığı: Farklı veri kaynaklarına hızlı ve güvenli erişim sağlayan çözümler ön plana çıkıyor.
- İzin ve veri yönetimi: Merkezi izin yönetimi ve veri görünürlüğü, sahipliği belirleyen temel unsurlar.
- Tedarikçi bağımlılığı (vendor lock-in): Esneklik sağlayan yapıların tercih edilmesi, uzun vadeli sahiplik tartışmasını etkiliyor.
- Güvenlik ve uyumluluk: Regülasyon gereksinimleri, hangi katmanın kritik iş yüklerini tutacağını şekillendiriyor.
Agent (ajan) alanında gerçeklik ve abartı
Agent tabanlı çözümler önemli fırsatlar sunuyor; yine de CEO, bu alanda hangi iddiaların gerçekçi olduğuna dair temkinli bir yaklaşım öneriyor. Bazı uygulamalar hemen değer üretebilirken, kurumların beklentilerini gerçekçi tutması, doğru veri bağlantıları ve işletme süreçlerine entegrasyon sağlaması gerekiyor. Aksi takdirde “hype” hızlıca yerini hayal kırıklığına bırakabilir.
Kuruluşların dikkat etmesi gerekenler
Şirketlerin bu alanda karar alırken odaklanması gereken başlıklar şunlar:
- Veri yönetimi ve erişim kontrolleri — AI katmanının güvenli ve izlenebilir olması.
- Uyumluluk ve denetlenebilirlik — Yapay zekanın çıktılarının sorumluluğu netleştirilmeli.
- Entegrasyon esnekliği — Çok sayıda iç sistemle uyum sağlama yeteneği.
- Toplam sahip olma maliyeti (TCO) — Kısa vadeli pilotların ötesinde sürdürülebilirlik.
Sonuç
Kurumsal AI katmanının sahibi sorusu, teknik seçimlerin ötesinde stratejik, hukuki ve operasyonel kararları kapsıyor. Merkezi bir AI iş katmanı mı, yoksa dağıtık ve her uygulama içinde ayrı çözümler mi tercih edileceği, şirketlerin veriye, güvenliğe ve uzun vadeli esnekliğe ne kadar öncelik verdiğine bağlı olacak. Bu süreçte doğru mimariyi seçmek, hem maliyetleri hem de rekabet avantajını doğrudan belirleyecek.