Salgının Yeni Adı: Siberkondri — İnternette Hastalık Aramak Tehlikeli Olabilir

Siberkondri, internette sık ve kontrolsüz şekilde sağlık aramaları yapan kişilerin geliştirdiği bir durum olarak öne çıkıyor. Uzman Dr. Muzaffer Şahin, ilerleyen yıllarda tıp literatürüne girebilecek bu olgunun sadece psikolojik değil, fiziksel sağlık üzerinde de olumsuz etkiler yaratabileceği konusunda uyarıyor.

Siberkondri nedir, nasıl ortaya çıkar?

İnternet erişiminin yaygınlaşmasıyla birlikte kişiler, karşılaştıkları en küçük belirtiyi bile çevrimiçi aramalara yönlendiriyor. Bu sorgulamalar kontrolsüz bir hal aldığında ve güvenilir olmayan kaynaklara dayanıldığında; kaygı artıyor, basit bir belirti gereksiz biçimde büyütülüyor. Uzmanlara göre bu süreç, hastalık kaygısı bozukluğu (eski adıyla hipokondri) başta olmak üzere çeşitli anksiyete ve beden şikâyetlerine yol açabiliyor.

Kişi kendi kendini hasta edebiliyor

Uzun ve takıntılı aramalar sosyal ve mesleki işlevselliği bozacak seviyeye ulaşabiliyor. Kişi semptomları ararken sürekli odaklanma nedeniyle vücudunu daha fazla gerginleştiriyor; bu da gerçek ağrı ve rahatsızlık hissinin artmasına sebep oluyor. Kaygı yükseldikçe sempatik sinir sistemi devreye giriyor ve hormon salgısı ile vücut yanıtı güçleniyor; böylece hafif yakınmalar bile büyük bir sorunmış gibi deneyimlenebiliyor.

Güvenilir bilgiye nasıl ulaşılır?

Belirsizlikten kurtulmak için bilgi aramak doğaldır, ancak kaynağın seçimi hayati önem taşır. Uzmanlar, şunları öneriyor:

• Bilimsel yayınlar ve güvenilir tıbbi kaynaklar tercih edilmeli.
• Tanınmış sağlık kuruluşlarının ve uzmanların doğrulanmış açıklamaları incelenmeli.
• Forumlar, kişisel deneyimler ve doğrulanmamış listeler kaygıyı artırabileceği için bu tür kaynaklara temkinli yaklaşılmalı.

Ne zaman profesyonel destek alınmalı?

Araştırmalar günlük yaşamı etkilemeye başladığında uzman desteği gerekir. Aşağıdaki durumlar varsa mutlaka bir uzmana başvurulmalı:

• İnternette günde 1–2 saatten fazla hastalık araması yapma ve bu düşüncelerden uzaklaşamama,
• Takıntılı düşünceler (obsesif-kompulsif tarzında) nedeniyle normal iş ve sosyal işlevlerin bozulması,
• Kaygı nedeniyle fiziksel belirtilerde belirgin artış hissi.

Bu belirtiler görüldüğünde klinik psikolog, psikoterapist veya psikiyatrist gibi profesyonellerden destek almak önemlidir. Tedavi, hem kaygının hem de bedensel belirtilerin azalmasına yardımcı olabilir.

Gelecekte tıp literatürüne girebilir

Uzmanlar, internet kaynaklı bu sağlık kaygısının giderek yaygınlaştığını ve birkaç yıl içinde tıp sınıflamalarında yer almasının olası olduğunu belirtiyor. Bu sebeple erken farkındalık ve doğru yönlendirme, hem bireysel hem de toplumsal düzeyde riski azaltacaktır.

Özetle: İnternette sağlık aramak bilgi edinmenin bir yolu olabilir; ancak kontrolsüz, takıntılı ve güvenilir olmayan kaynaklara dayalı aramalar siberkondri riskini artırır. Kaygı ve işlevsellik bozulduğunda profesyonel destek almak en güvenli yaklaşımdır.