İran Meclisi Hürmüz Boğazı’nın kontrolünü güçlendirecek yasa tasarısı hazırlıyor

Haber fotoğrafı

Meclis tasarıyla Hürmüz’deki yetkisini artırmayı hedefliyor

İran Meclisi, Hürmüz Boğazı geçişlerini sıkı denetim altına alacak bir yasa tasarısı üzerinde çalışıyor. Resmi açıklamalara göre tasarı, ülkenin izni olmadan Basra Körfezi’ne giriş yapmaya çalışan, “düşman” olarak tanımlanan askeri ve ticari gemilere izin verilmeyeceğini hükme bağlıyor. Tasarının kabul edilmesi halinde bunun, petrol endüstrisinin millileştirilmesinden sonraki en önemli düzenlemelerden biri olacağı ileri sürüldü.

Tasarı öne çıkan maddeler

• İzin zorunluluğu: Askeri ve ticari gemilerin Basra Körfezi’ne girişleri İran iznine bağlanıyor.
• Hukuki dayanak: Düzenleme, Hürmüz üzerindeki İran kontrolünü ve egemenlik yetkisini güçlendirmeyi amaçlıyor.
• Siyasi vurgu: Tasarı, ülke içindeki yetkililerce ülkenin stratejik çıkarlarını koruyacak kritik bir adım olarak sunuluyor.

Bölgedeki gerilim: ABD müdahalesi ve askeri adımlar

Bölgedeki tansiyon, ABD merkezli kuvvetlerin operasyonlarıyla tırmanmış durumda. CENTCOM’un açıklamasına göre, Panama bayraklı M/V Vela Nova adlı geminin Umman Körfezi’nden geçerek İran yönüne hareket etmek isterken dümen tertibatı devre dışı bırakıldı. ABD donanmasına ait MH-60 tipi bir helikopterin, geminin makine dairesine iki Hellfire füzesi fırlattığı bildirildi. CENTCOM ayrıca, ablukayı ihlal etmeye çalışan ticari gemilerin rotalarının değiştirildiğini, bazı gemilere el konulduğunu ve bazılarının etkisiz hâle getirildiğini açıkladı.

İran’ın şartları ve bölgesel diplomasi

Muhsin Rızai gibi üst düzey güvenlik yetkilileri ise Hürmüz’ün yeniden açılmasının ABD’den gelecek somut adımlara bağlı olduğunu belirtiyor. Rızai, ABD’nin savaşı sona erdirmesini, İran’ın bloke edilen fonlarını iade etmesini ve bölgedeki çatışmaların—özellikle Lübnan ve Gazze örnekleri—sonlandırılmasını şart koştuğunu vurguladı. Ayrıca, İran ile Umman arasında boğazdaki geçiş güzergâhına dair olası müzakerelerin, boğazın kapatılması kararından ayrı ele alınması gerektiği ifade edildi.

Çin’in Tahran Büyükelçisi de bölgedeki saldırılara karşı olduğunu belirterek, Batı Asya ve Basra Körfezi ülkeleri arasında ilişkilerin güçlendirilmesini desteklediklerini söyledi.

Ne değişebilir?

Meclis tasarısının yasalaşması durumunda, Hürmüz Boğazı’ndaki deniz trafiği üzerinde İran’ın fiili denetimi güçlenecek ve bölgedeki askerî-mali gerilim artabilecek. Bu gelişme, küresel enerji piyasalarını ve deniz taşımacılığını da doğrudan etkileme potansiyeli taşıyor.