Dünya genelinde dikkat çeken H3N2 tipi grip virüsünün yayılımı, bu yıl içindeki grip sezonunun önceki yıllara göre daha erken başlamasına neden oldu. Avrupa Hastalık Önleme ve Kontrol Merkezi (ECDC), son haftalardaki yükselişin temel nedeninin İnfluenza A/H3N2 virüsleri olduğunu vurguluyor. Uzmanlar, söz konusu varyantın yeni bir tür olmadığını; influenza virüslerinin zaman içinde değişime uğradığını hatırlatıyor.
DAHA HIZLI YAYILIYOR
İnfluenza A, klasik gribe göre daha hızlı yayılarak riskli gruplarda daha ağır tablolar oluşturabiliyor. Henüz geniş çaplı ağır hastalık artışı bildirilmemekle birlikte bulaşma hızında artış olduğu yönünde veriler bulunuyor. Bu varyantta öne çıkan şikayetler arasında yüksek ateş, şiddetli titreme, kas ve eklem ağrıları ile kuru, boğulma hissi veren öksürük yer alıyor.
GRİP SEZONU BAŞLADI
Enfeksiyon hastalıkları uzmanları, solunum yolu ile bulaşan hastalıkların yoğunlaştığı bir dönemde olduğumuzu belirtiyor. Türkiye’de tipik olarak Aralık sonu–Ocak ortası döneminin grip vakalarının en yoğun görüldüğü zaman aralığı olduğu, bu yıl salgın seyrinin biraz daha erken başladığı aktarılıyor.
VİRÜSLER MUTASYONA UĞRUYOR
Uzmanlar, H3N2’nin yeni bir mutasyonunun bazı bölgelerde yayıldığını; önce Güneydoğu Asya, ardından ABD ve Avrupa’da vakaların önemli bir kısmının bu varyantla ilişkili olduğunun rapor edildiğini söylüyor. Ancak Türkiye’de bu mutant tipe ilişkin kapsamlı bir verinin henüz paylaşılmadığı ifade ediliyor.
AŞILAR KORUYOR MU?
Mevcut verilere göre dolaşımda birden fazla influenza türü bulunuyor; kesin tanı ancak testle konuluyor. Grip aşılarının koruyuculuğu hakkında en sık yöneltilen soru üzerine uzmanlar, bu aşıların %50–60 civarında koruma sağladığını belirtiyor. Risk grupları için grip aşısı uygulanması öneriliyor; diğer kişiler ise tercihlerine göre aşı olabiliyor. Influenza, virüsler arasında pandemi potansiyeli yüksek olan bir grupta yer alıyor.
VATANDAŞLARA ÖNERİLER
Uzmanların önerileri özetle şunlar:
- 65 yaş üstü, kronik hastalığı olanlar, 5 yaş altı çocuklar ve hamileler öncelikli korunma grubunda olmalı.
- Kalabalık ortamlarda maske kullanımı ihmal edilmemeli.
- El hijyenine dikkat edilmeli; gerekirse dışarıda dezenfektan bulundurulmalı.
- Gribe benzer belirtiler görüldüğünde sağlık kuruluşlarına başvurarak gerekli test ve yönlendirmeler alınmalı.
VİRAL EVRİM VE RİSKLER
Tıbbi mikrobiyoloji uzmanları, İnfluenza Anın kuşlar ve domuzlar üzerinden insanlara geçerek zaman içinde evrimleştiğini; 1918 ve 2009 gibi küresel etkileri olabilecek salgınlara geçmişte yol açtığını hatırlatıyor. Son yıllarda H5 ve H7 alt tipleri gibi insanlarda yüksek ölüm oranlarına neden olabilen kuş gribi vakaları bildirilmiş, ancak bu tür virüslerin insanlarda sürekli yayılım zinciri oluşturmadığı belirtiliyor. Örneğin, H5N1 benzeri bazı virüsler 2025’ten itibaren hayvanlar arasında daha yaygın görülse de, insanlarda sürdürülebilir bir bulaşma kaydı oluşmadı.
Sonuç olarak, şu an için panik yaratacak bir durum bildirilmemekle birlikte, erken başlayan grip sezonu ve H3N2 varyantı nedeniyle risk gruplarının korunması, aşılanma ve temel hijyen önlemlerinin uygulanması önem taşıyor.
