Özet
Teknoloji fuarlarında tanıtılan yeni giyilebilir sağlık cihazları — glikoz ve kan basıncı izleyicileri ile aktivite takipçileri — kullanıcılara fayda sağlarken çevresel bir riski de büyütme potansiyeli taşıyor. Yeni bir araştırma, üretim ve yaygın kullanımda değişiklik olmazsa bu ürünlerin 2050’ye kadar hem büyük miktarda e-atık hem de önemli bir karbon ayak izi yaratabileceğini gösteriyor.
Ana bulgular
- Çalışma, 2050’de yıllık talebin 2 milyar cihaz düzeyine ulaşabileceğini ve bunun bugünkü düzeyin 42 katı olacağını öngörüyor.
- Bu senaryoda cihazların toplamda bir milyonun üzerinde ton elektronik atık ve yaklaşık 100 milyon ton karbondioksit üretebileceği belirtiliyor.
- Beklenildiğinin aksine çevre yükünün ana kaynağı plastik değil; araştırma, cihazların beyni sayılan baskılı devre kartının karbon ayak izinin toplamın yaklaşık %70‘ini oluşturduğunu tespit ediyor.
Neden baskılı devre kartı sorun yaratıyor?
Baskılı devre kartındaki bileşenler çoğunlukla yoğun madencilik ve karmaşık üretim süreçleri gerektiriyor. Bu üretim aşamaları hem enerji yoğun hem de yüksek emisyon üretici olduğu için tek tek cihaz başına düşen karbon ayakçığını önemli ölçüde artırıyor.
Önerilen çözümler
Araştırmacılar iki temel strateji öneriyor:
- Malzeme değişiklikleri: Nadir mineral yerine daha yaygın metallerin — örneğin bakır gibi — kullanılabileceği çip tasarımları geliştirmek.
- Modüler tasarım: Cihazların dış kaplaması kolayca değiştirilebilecek biçimde tasarlanıp, asıl elektronik aksamın yeniden kullanılmasını sağlamak.
Sonuç
Çalışmanın ortak yazarlarından biri şu yorumu yapıyor — küresel ölçekte bu cihazlar yaygınlaştığında küçük tasarım tercihleri hızla büyük etkilere dönüşür. Bu perspektif, yeni cihaz duyurularını takip ederken dikkate alınması gereken önemli bir nokta sunuyor: sürdürülebilir tasarım tercihleri benimsenmezse sağlık teknolojilerinin çevresel maliyeti hızla artabilir.
-
-
-
-
