Gazze barış planı hayata geçirilmedi; vaadedilen yardımlar neredeyse ulaşmadı
Barış planı uygulanamıyor
ABD tarafının açıkladığı Gazze barış planının üzerinden 7 ay geçti; ancak plan hâlâ sahada hayata geçirilemedi. Barış kurulunun toplanmasından beri geçen sürede somut adımlar atılamadı, önemli taahhütler yerine getirilmedi.
Güvenlik, silahsızlanma ve saha gerçekleri
Planın merkezindeki Hamas’ın silahsızlanması konusuna bir çözüm getirilemedi. İsrail kontrolü Gazze’de genişlemeye devam ederek alanının yaklaşık %60‘ını fiilen kontrol eder duruma geldi; yaklaşık 2 milyonluk nüfus geri kalan bölgelerde yaşam mücadelesi veriyor.
Ateşkese rağmen çatışma riskleri sürüyor; Ekim ayından bu yana saldırılarda 900’den fazla Gazze sakini hayatını kaybetti.
Mali vaadler ve yeniden inşa açığı
Gazze’nin yeniden yapılandırılması için öngörülen ihtiyaç 70 milyar dolar olarak hesaplanırken, barış kuruluna üye ülkeler yalnızca 17 milyar dolar yardım vaadinde bulundu. Şimdiye kadar vaat edilen paranın çok azı toplanabildi ve toplanan miktarın da hemen hemen hiç harcanmamış olması projelerin başlamasını engelliyor.
İnsani durum ve yönetim boşluğu
Gıda yardımları halen yetersiz; Birleşmiş Milletler raporlarına göre Gazze’de her 5 aileden biri günde yalnızca bir öğün yemek yiyebiliyor. Bölgenin geçici yönetimini üstlenmesi planlanan teknokrat komite hâlâ sahaya inemedi. Hamas dışında oluşturulacak polis gücü için personel değerlendirmeleri sürerken, bu birimlerin Gazze’ye konuşlandırılması gerçekleşmedi.
Uluslararası istikrar gücü kağıt üzerinde
Plan kapsamında konuşlandırılması hedeflenen uluslararası istikrar gücü de pratikte hayata geçirilemedi; sözcülere göre bazı ülkeler asker gönderme taahhüdünde bulunsa da fiili konuşlandırma ertelemeye takıldı.
Çözüm öngörüleri ve tıkanma
Planın uygulanması halinde, silah bırakan bazı Hamas üyeleri için af, bazılarının polis gücüne dahil edilmesi ve Gazze dışına çıkmak isteyenlerin hareket serbestliği gibi düzenlemeler yer alıyordu. Ayrıca silahsızlanan grupların ulusal seçimlere katılabilme ihtimali de gündeme alınmıştı. Ancak Hamas, devam eden saldırılar ve genişleyen işgal nedeniyle silah bırakmayı kabul etmiyor; bu da planın kilit unsurunda tıkanmaya yol açıyor.
Sonuç olarak, hem güvenlik hem de insani alanda derinlemesine çözümler üretilemeden planın uygulanması aksıyor; vaadedilen mali kaynakların büyük kısmının sağlanamaması ve sahadaki siyasi-askeri gerçeklik, Gazze’deki krizin devamına zemin hazırlıyor.
