Kararın özü: Veri paylaşımı sınırlanıyor
Federal Trade Commission (FTC), General Motors ve bağlı telematik servisi OnStar için tüketici verilerinin bazı üçüncü taraf raporlama ajanslarına paylaşılmasını yasaklayan nihai bir karar yayımladı. Karar, otomobil üreticisinin veri toplama ve paylaşımı konusunda tüketicilere açık rıza alma zorunluluğu getiriyor ve şeffaflığı artırmayı hedefliyor.
Arka plan: Hangi veriler gündeme geldi?
Birkaç yıl önce basına yansıyan incelemeler, GM ve OnStar’ın hassas geokonum verileri ve sürüş davranışlarına ilişkin verileri topladığı, bunları veri aracıları ve sigorta şirketleriyle paylaştığı iddialarını gündeme getirdi. Bu veriler arasında sürüş biçimi, hız, frenleme ve emniyet kemeri kullanımına ilişkin bilgiler yer alıyordu. Söz konusu uygulama, tüketicilerin sigorta primlerini etkileyebilecek kullanımlara yol açtığı yönünde eleştiriler doğurdu.
Smart Driver programının sonlanması
GM, tüketici geri bildirimlerini gerekçe göstererek Nisan 2024’te Smart Driver adlı programı tüm markalarında sonlandırdığını açıkladı. Şirket, o dönemde ilgili kullanıcıları sistemden çıkardığını ve bazı üçüncü taraf telematik ilişkilerini sonlandırdığını bildirdi.
FTC’nin iddiaları ve alınan önlemler
FTC, GM ve OnStar’ın tüketicileri hizmete kaydederken yanıltıcı bir süreç kullandığını ve verilerin üçüncü taraflara satılacağı bilgisini açık şekilde paylaşmadığını iddia etti. Nihai karar uyarınca GM, araç alımında ya da hizmete kayıt sırasında tüketicilerden açık ve bilgilendirilmiş onay almak zorunda. Ayrıca şirket, hassas geokonum verilerinin toplanmasını devre dışı bırakma seçeneğini tüketicilere sunacak.
İstisnalar ve anonimleştirilmiş paylaşımlar
Kararda bazı istisnalar bulunuyor: Acil müdahale ekipleri için gerekli konum verilerinin paylaşılmasına izin veriliyor; ayrıca GM’in iç araştırma ve geliştirme amaçlı veri toplaması ile belirli ortaklarla paylaşılan anonimleştirilmiş (sürücü veya araca doğrudan bağlanmayan) veriler devam edebilecek. Bu tür anonimleştirilmiş veri paylaşımları, şehir planlaması ve yol güvenliğini iyileştirme gibi kamu yararına projelerde kullanılıyor.
Tüketici hakları ve şeffaflık
GM, tüm ABD tüketicilerinin kendi verilerinin kopyasını talep etmesine, verilerin silinmesini istemesine ve hassas konum verilerinin toplanmasını devre dışı bırakmasına olanak veren mekanizmalar kurmakla yükümlü. Şirket, bu gerekliliklerin bir kısmını zaten uygulamaya koyduğunu belirtiyor.
GM’in yanıtı ve politika değişiklikleri
GM, 2024’ten bu yana veri uygulamalarını ve gizlilik politikalarını revize ettiğini; ABD’ye yönelik çeşitli gizlilik beyanlarını sadeleştirdiğini ve müşteri verilerine erişim ile silme taleplerini kolaylaştıran bir gizlilik programı genişlettiğini açıkladı. Şirket, araç bağlantılı hizmetlerin yaygınlaşmasıyla birlikte müşteri gizliliğini koruma, güveni sürdürme ve uygulamalar konusunda şeffaf olma taahhüdünü yineledi.
Sonuç: FTC’nin kararı, bağlı araç hizmetleri ve üçüncü taraf veri ekosisteminde tüketici hakları ve şeffaflık konularını güçlendiriyor. GM için ise hem operasyonel değişiklikler hem de tüketici onayı süreçlerinde sıkılaştırmalar anlamına geliyor.
