Terörle mücadelede yeni aşamaya yönelik değerlendirmelerin ardından, silah bırakan örgüt üyelerinin hukuki statüsü gündeme geldi. Cumhurbaşkanı Erdoğan, kurmaylarına kişiye özel düzenleme olmayacağının net biçimde anlatılması talimatını verdi ve kamuoyuna yanlış bilgi yayılmaması konusunda uyarıda bulundu. Erdoğan’ın, “Olmaz öyle şey, buna çok dikkat edelim. Vatandaşa çok iyi anlatmamız lazım. Kişiye özel bir düzenleme olmaz” dediği aktarıldı.
Umut hakkı ne değil?
Yetkililer, kamuoyunda konuşulan ‘umut hakkı’ kavramının sıkça yanlış anlaşıldığını vurguluyor. Bu uygulama af değil, ceza indirimi ya da doğrudan tahliye anlamına gelmiyor. Saha değerlendirmelerinde “umut hakkı” ifadesi duyulunca bunun belirli şahıslara yönelik hoşgörü olarak algılanmaması gerektiği özellikle vurgulanıyor.
İzleme mekanizması ve sahadaki adımlar
Sürecin sağlıklı yürütülmesi için izleme mekanizması kurulacak. Türkiye sınırından Kandil’e uzanan güzergahta yer alan irili ufaklı yaklaşık 30 mağaranın boşaltılması bekleniyor; mekanizma bu alanların gerçekten tahliye edilip edilmediğini teyit edecek. Mevcut bilgilere göre 30 mağaranın 7’sinin boşaltılıp temizlendiği bildirildi. Cumhurbaşkanına sahadan kısa aralıklarla durum raporları sunulacak.
30 mağara takibi
İzleme sistemi, mağaraların fiziki boşaltılmasının yanı sıra silah ve malzeme varlığı konusunda da teyit sağlayacak. Silahların bırakıldığına dair somut gelişmeler kaydedildiğinde, süreç için bir çerçeve yasa hazırlanacak.
Çerçeve yasanın temel ilkeleri
Hazırlanacak çerçeve yasanın müstakil ve geçici nitelikte olacağı, amaç ve kapsam maddelerinin yanı sıra izleme ve teyit mekanizmasının açık hükümlere bağlanacağı belirtildi. Yasada ayrıca suça karışmamış örgüt üyelerine yönelik düzenlemeler ve yasanın yürürlük süresine ilişkin sınır öngörülmesi planlanıyor.
İnfaz ve ceza yasalarında hangi değişiklikler gündemde?
Süreç tamamlanıp örgütün hukuken varlığının sona erdiği kanaati oluştuğunda, İnfaz Kanunu, Türk Ceza Kanunu ve Terörle Mücadele Kanununda değişiklikler gündeme gelecek. Özellikle şartlı salıverme süreleri ve infaz rejimi yeniden değerlendirilecek.
Kamu güvenliği ve şartlı salıverme kriterleri
Yetkililer eşitlikçi bir infaz sistemi hedeflediklerini belirterek, toplumda infial yaratan suçlar hariç olmak üzere bazı suç tiplerinde infaz süresinin yarısının cezaevinde geçirilmesi gibi uygulamaların tartışıldığını ifade etti. Yapılacak düzenlemelerin ceza indirimi veya af anlamına gelmeyeceği, şartları yerine getirenlere dışarıda infaz imkanı sağlanabileceği, ancak gözlem kurullarının raporu ve infaz hâkiminin kararının belirleyici olacağı bildirildi. Dışarıda suç işleme potansiyeli olanlar ise cezaevinde kalmaya devam edecek.
Özel durumlar
Örgüt elebaşları ve benzeri durumdaki kişilerin şartlı salıvermeden yararlanabilmesi için mevcut mevzuatta spesifik düzenlemelerin değiştirilmesi gerektiği belirtildi; örneğin bazı hükümlerin yürürlükten kaldırılması şartı söz konusu olabilir.
Genel çerçeve olarak, yetkililer sürecin titizlikle yürütüleceğini, alınacak her kararın kamu güvenliği ve hukukun üstünlüğü gözetilerek şekillendirileceğini ifade ediyor.
