İşyerinde ayrımcılık yapan işverenler, ihlalin türüne göre dört aya kadar ücret tutarında ayrımcılık tazminatı ödemekle yükümlü olabilir.
Hangi Davranışlar Ayrımcılık Sayılıyor?
Eşit davranma borcu, işverenin aynı işyerindeki çalışanlara karşı uyacağı temel ilkelerdendir. Bu kapsamda, çalışanlar arasında cinsiyet, ırk, din, yaş, engellilik durumu veya benzeri sebeplere dayalı farklı muameleler ayrımcılık olarak değerlendirilir.
Örnekler arasında şunlar sayılabilir:
- Aynı kıdeme ve pozisyona sahip çalışanlardan yalnızca bir grubun terfi ettirilmesi,
- İşe alım süreçlerinde “erkek aday tercih edilir” gibi uygulamalar,
- Maaş, çalışma koşulları veya yan haklarda keyfi farklılıklar uygulanması.
Pozitif Ayrımcılık ve Yasal İstisnalar
Yasal zorunluluklardan kaynaklanan koruyucu düzenlemeler (örneğin hamile çalışanlar, çocuk ve genç işçiler için getirilen özel hükümler) eşit davranma borcuna aykırı sayılmaz; aksine bu tür düzenlemeler pozitif ayrımcılık kapsamında değerlendirilebilir.
Ayrımcılık Tazminatının Kapsamı ve Miktarı
Uzman Prof. Dr. İştar Urhanoğlu’nun açıkladığına göre, ayrımcılık tazminatı, işverenin eşit davranma yükümlülüğünü ihlal etmesi hâlinde çalışana ödenebilen özel bir tazminat türüdür. Bu tazminatın miktarı işçinin ücretine göre belirlenir ve azami dört aylık ücret tutarına kadar çıkabilir.
Ne Yapılmalı?
Hakkına ayrımcılık uygulandığını düşünen çalışanların, iddialarını belgeleyerek iş mahkemesi veya ilgili kurumlar aracılığıyla hukuki yollara başvurmaları mümkündür. Olayın somut koşulları ve deliller tazminat talebinin usul ve miktarında belirleyici olacaktır.
