Avrupa Birliği’nde geliştiriciler ve kullanıcılar, Digital Markets Act (DMA) sayesinde artık Apple’ın tekeline bağlı kalmadan alternatif uygulama mağazalarına erişebiliyor. Apple, üçüncü taraf mağazalardaki uygulamaların App Review yerine bir notarization (onaylama) sürecinden geçirilmesi gerektiğini; bunun platform bütünlüğü ve kötü yazılımdan arındırma gibi temel güvenlik standartlarını sağlamayı amaçladığını belirtiyor. Ayrıca bu mağazalar, uygulama desteği ve iade işlemlerinden doğrudan sorumlu; Apple bu konularda aracılık etmiyor.
Alternatif bir uygulama pazarı işletmek isteyen geliştiriciler, AB’de DMA’ya uygun olmak için Apple’ın sunduğu özel iş koşullarını kabul etmek zorunda. Buna, pazar uygulamasının her bir ilk yıllık yüklemesi için uygulanan Core Technology Fee (€0,50) gibi ücretler de dahil. Bu kurallar karmaşık olsa da, birkaç geliştirici bu yeni fırsattan yararlanarak Apple dışı dağıtımı tercih etti.
AB’de ve ötesinde neler var?
AltStore PAL (AB)
AltStore PAL, Delta emülatörünün geliştiricisi tarafından ortaklaşa oluşturulan ve AB’de onaylı açık kaynaklı bir alternatif uygulama mağazasıdır. AltStore modeli, geliştiricilerin uygulamaları kendi sunucularında self-host etmelerine dayanır: geliştirici bir dağıtım paketi yükler, kullanıcılar ise o kaynağı AltStore içine ekleyerek uygulamalara erişir. Yani AltStore’da yalnızca sizin eklediğiniz kaynaklardaki uygulamalar görünür.
AltStore üzerinden sıkça dağıtılan uygulamalara örnekler: UTM (sanal makine), OldOS (iOS 4 yeniden yapımı), Kotoba sözlük, iTorrent, qBitControl ve sosyal keşif uygulaması PeopleDrop.
Setapp Mobile (AB — Şubat 2026’da kapandı)
Setapp Mobile, MacPaw’ın DAM sonrası AB için açtığı alternatif mağazalardan biriydi; ancak hizmet 16 Şubat 2026’da sonlandırıldı. Şirket, Apple’ın iş kurallarının hâlâ gelişmekte olması ve süreçlerin karmaşıklığını kapatma gerekçesi olarak gösterdi. Setapp’in masaüstü servisi etkilenmedi; mobil mağaza ise abonelik tabanlı, küratörlü uygulama paketleri sunma yaklaşımını benimsemişti.
Epic Games Store (AB)
Epic Games, Ağustos 2024’te AB’de alternatif iOS mağazasını başlattı; böylece Fortnite ve Epic’in diğer oyunlarıyla birlikte üçüncü taraf oyunlar da alternatif mağazalardan dağıtılabiliyor. Epic, oyunlarını ayrıca AltStore PAL gibi diğer alternatif pazarlarda da yerleştiriyor. Epic–Apple davasının ardından geliştiriciler için yeni dağıtım yolları ve daha esnek komisyon seçenekleri gündeme geldi.
Aptoide (AB)
Aptoide, iOS için alternatif bir oyun mağazası sunan Lizbon merkezli açık kaynak çözümüdür. Uygulamaları tarayarak güvenliğini sağlamaya çalışır. iOS versiyonu davetiyeli betadan başladıktan sonra AB genelinde erişime açıldı. Mağaza kullanıcıdan ücret almaz; geliştiricilerden veya uygulama içi satın almalardan %10–%20 arası komisyon alır.
Mobivention Marketplace (AB)
Mobivention, öncelikle B2B kullanımına odaklanan bir pazaryeridir. Şirket içi uygulamaların, halka açık App Store’da yayınlanamayacak ya da yayınlanmaması gereken yazılımların dağıtımı için kurumsal mağazalar ve özelleştirilebilir çözümler sunuyor. Büyük şirketler, kendi iç mağazalarını lisanslayarak daha derin özelleştirme yapabiliyor.
Skich (AB)
Skich, Mart 2025’te kullanıma sunduğu alternatif mağazasında uygulama keşfini Tinder-benzeri bir arayüzle sunuyor: Kullanıcılar uygulamaları sağa kaydırarak beğeniyor, ayrıca çalma listeleri oluşturabiliyor ve arkadaşlarının ne oynadığını görebiliyor. Skich geliştiricilerden %15 komisyon alıyor ve başlangıçta oyun geliştiricilerine yönelerek katalogunu kademeli olarak genişletiyor.
Onside (AB ve Japonya)
Onside, AB’nin yanı sıra 17 Şubat 2026 itibarıyla Japonya’da da faaliyet gösteren bir alternatif iOS mağazası. Geliştiricilere daha düşük ücretler ve kullanıcı verilerinin gizliliğini koruma vaadiyle öne çıkıyor. Şu an için banka kartı ve Apple Pay ile ödeme kabul eden mağaza, ilerleyen dönemde iDeal, Klarna gibi ek ödeme yöntemlerini desteklemeyi planlıyor. Kullanıcı tarafında ise editoryal koleksiyonlar, puanlama, yorumlar ve otomatik güncellemeler gibi tanıdık mağaza özellikleri sunuyor.
Kısa değerlendirme
DMA ve benzeri düzenlemeler sayesinde iOS ekosisteminde çeşitlilik artıyor. Kullanıcılar için daha fazla seçenek ve keşif kanalları ortaya çıkarken, geliştiriciler de yeni iş modelleri ve dağıtım yollarıyla karşılaşıyor. Ancak her alternatif mağaza kendi güvenlik, destek ve iade politikalarını belirliyor; bu nedenle hem geliştiricilerin hem de kullanıcıların yeni kuralları ve ücretlendirmeleri dikkatle incelemesi önemli.
-
-
-
-
