Yapay zekada harcama yarışı: Miktar mı, sonuç mu?
Bazı gözlemciler için Yapay Zeka döneminde kazanan, en büyük veri merkezlerini inşa edendir. Ne kadar çok veri merkezi ve hesaplama gücü kurarsanız, o kadar ileriye gidebileceğiniz varsayımı yaygın. Bu mantık büyük teknoloji şirketlerini devasa sermaye harcamaları (capex) yapmaya itiyor; ama harcanan paranın karşılığı gerçekten stratejik bir üstünlük mü?
Amazon: Öncü bir taahhüt
Amazon, 2026 için yaklaşık 200 milyar dolar sermaye harcaması projeksiyonu açıklayarak öne çıktı. Bu rakam, 2025’teki yaklaşık 131.8 milyar dolardan önemli ölçüde yüksek. Ancak Amazon’un lojistik ve fiziksel tesis yatırımları da büyük olduğundan, bu bütçenin tamamını yalnızca yapay zekaya indirgemek yanlış olur; bazı harcamalar robotik ve operasyonel dönüşüm gibi diğer alanlara da gidiyor.
Google yakın takipte
Google de 2026 için büyük bir adım attı; şirket, 175 ila 185 milyar dolar arasında bir capex aralığı öngörüyor. Bu, önceki yılın yaklaşık 91.4 milyar dolar seviyesinden kayda değer bir sıçrama ve sektördeki çoğu rakibin çok üstünde bir taahhüt anlamına geliyor.
Diğer büyük oyuncular ve kıyas
Meta 2026 için 115–135 milyar dolar, Oracle yaklaşık 50 milyar dolar, Microsoft ise son çeyreğe göre yıllıklandırıldığında kabaca 150 milyar dolar düzeyine işaret ediyor. Bu dağılım, şirketler arasında benzer bir yarış olsa da ölçek ve strateji açısından farklılıklar barındırıyor.
Yatırımcılar ne diyor?
Sadece teknoloji çevreleri değil, yatırımcılar de bu harcamaları yakından izliyor. Büyük ölçekli capex taahhütleri açıkça hisselere baskı yaptı; yatırımcılar yüz milyarlarca dolarlık bütçelerin kısa vadede getirisi konusunda temkinli. Genellikle daha yüksek harcama açıklayan şirketlerin hisselerinde daha sert düşüşler gözlendi.
Neden endişe ediyorlar?
Geleneksel iş mantığında şirketler önce daha fazla para kazanır, sonra tasarruf etme yolları arar. Tersine gidip devasa yatırımlar yapmak, yatırımcıların kısa vadeli kârlılık beklentileriyle çelişebiliyor. Üstelik sadece AI ürünü henüz net olan şirketler değil, bulut ve AI gelir modeli daha oturmuş oyuncular bile benzer baskıyla karşılaşıyor.
Bu harcamalar gerçekten gerekli mi?
Teknoloji sektöründeki yaygın anlatı şu: yüksek düzeyde hesaplama, geleceğin kıt kaynağı olacak ve bu kaynağı kontrol edenler avantaj kazanacak. Bu mantık yatırımcıyı ikna etmede sınırlı kalabilir, fakat şirketlerin strateji değiştirmesine yol açması da muhtemel değil. Eğer yapay zekanın dönüştürücü etkisine inanıyorsanız, projeleri yavaşlatmak mantıklı görünmüyor.
Gelecek ne getirir?
Önümüzdeki dönemde büyük teknoloji şirketleri, yapay zeka hedeflerinin maliyetini daha az vurgulamak ve yatırımların getirisini daha dikkatli biçimde anlatmak zorunda kalacak. Yatırımcı hissiyatı kısa vadede etkili olsa da, uzun vadeli rekabet için yüksek hesaplama kapasitesi kurma tercihi devam edebilir. Sonuç olarak, ödül netleşene dek sektörün harcama iştahı ve yatırımcı sabrı arasındaki gerilim sürmeye aday.
