ABD medyası yayımladı: İsrail’in Lübnan’da beyaz fosfor kullandığı iddiası
İddialar ve yayımlanan görüntüler
ABD medyası tarafından paylaşılan ve doğrulandığı belirtilen sosyal medya görüntüleri, İsrail ordusunun Lübnan’da yürüttüğü operasyonlarda beyaz fosfor kullanıldığı iddiasını güçlendirdi. Görüntülerde, havada patlayan mermilerden aşağıya doğru yanan beyaz akıntılar ve yoğun duman izleri olduğu öne sürülüyor. Söz konusu görüntülerin, 30 Mayıs’ta Nebatiye yakınlarında Beaufort Kalesi çevresinde çekildiği belirtiliyor.
Hangi bölgeler hedef gösteriliyor?
Haberlere göre, Mart ayından sonra yeniden alevlenen çatışmaların ardından sahil kenti Sur ile El-Kuleyha, Hıyam ve Yohmor yakınlarında da beyaz fosfor kullanıldığı iddia ediliyor. Bazı uzmanlar ve analizler, görüntülerdeki izlerin daha önce kullanılan Amerikan yapımı M825A1 türü mermiyle tutarlı olduğunu kaydetti.
Beyaz fosforun özellikleri ve sağlık etkileri
Beyaz fosfor, oksijenle temas ettiğinde kendiliğinden tutuşan ve yoğun duman çıkaran bir madde. Askeri amaçla duman perdesi oluşturmak veya yangın çıkarmak için kullanılıyor. Ancak sivillerin bulunduğu alanlarda kullanımı uluslararası insancıl hukuk açısından ciddi sakıncalar taşıyor.
Dünya Sağlık Örgütü uyarılarına göre beyaz fosfor; cilt temasında ikinci ve üçüncü derece yanıklara, solunması halinde solunum ve göz yaralanmalarına neden olabiliyor. Madde vücuda girdikten sonra çok yüzeyde yapışıcı etkisiyle bulaşıcı bir risk oluşturuyor; tedavisi ve müdahalesi hem zor hem de riskli kabul ediliyor.
Uluslararası kayıtlar ve geçmiş iddialar
İnsan hakları izleme kuruluşlarının raporları, beyaz fosfor benzeri mühimmatın bölgedeki kullanımıyla ilgili belgelemeler içeriyor ve daha güvenli alternatiflerin mevcut olduğuna dikkat çekiyor. Uluslararası haber organları da geçmiş yıllarda İsrail’in farklı dönemlerde bu tür mühimmat kullandığına dair kayıtları aktarmıştı.
Lübnan yönetimi, iddialar karşısında Birleşmiş Milletler nezdinde girişimlerde bulunduğunu bildirmiş; daha önce iletilen resmi yazılarda güneyde çıkan yüzlerce yangına dikkat çekildiği kaydedilmişti.
Hukuki ve insani boyut
Beyaz fosforun savaş alanında kullanımı teknik olarak tamamen yasaklanmış olmasa da, sivillerin bulunduğu bölgelerde kasıtlı olarak tercih edilmesi uluslararası hukuk açısından ihlal teşkil edebiliyor. Bu tür iddialar, hem hukuk kurumları hem de insan hakları örgütleri tarafından dikkatle takip ediliyor ve delillerin bağımsız şekilde incelenmesi talep ediliyor.
Ne bekleniyor?
İddiaların doğruluğunu belirleyecek bağımsız soruşturmalar ve mühimmat analizleri, konunun uluslararası kamuoyunda ve ilgili kurumlarda daha görünür hale gelmesini sağlayacak. Taraflardan gelecek resmi açıklamalar ve saha incelemeleri bekleniyor.
