Orta Doğu’da yükselen gerilim, İran’ın liman kenti Bender Abbas’ta bildirilen patlama ve ülkenin farklı bölgelerinden gelen yeni ihbarlarla yeniden odağa oturdu. Bu gelişmelerin gölgesinde, taraflar arasında müzakere umutları da konuşuluyor.
Tarih ve adres
ABD medyasında yer alan haberlere göre, Başkan Trump’ın özel temsilcisi Witkoff ile İran Dışişleri Bakanı Arakçi, Cuma günü Türkiye’de görüşecek. İran tarafında ise cumhurbaşkanının nükleer müzakerelerin yeniden başlatılması talimatı verdiği aktarıldı.
Trump yönetiminin ikilemi ve bölgesel endişeler
İsrail merkezli değerlendirmelerde, Washington’un askeri müdahale ile müzakere arasında tercih yapabileceği; müzakerelere kayılması durumunda bunun İsrail ve bölge için ciddi stratejik sonuçlar doğuracağı vurgulanıyor. Analistler, ekonomik yaptırımların hafifletilmesi veya mali kaynak aktarımının doğrudan üst düzey liderlik ve güvenlik örgütlerinin kontrolüne geçmesi riskine dikkat çekiyor.
İran’ın nükleer ve askeri kapasitesi
Yapılan son operasyonların İran’ın nükleer altyapısı, balistik füze kabiliyeti ve İHA ağında zayıflamalara yol açtığı, ancak Tahran’ın kapasitesini yeniden inşa etme çabasında olduğu belirtiliyor. Bu nedenle bazı uzmanlar, olası diplomatik sürecin hedefinin kalan ve yeniden inşa edilen kapasitenin geri döndürülemez şekilde sınırlandırılması olması gerektiğini savunuyor.
Türkiye’nin rolü ve diplomasi çağrıları
Türkiye Dışişleri cephesinden de diplomasi vurguları geliyor. Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, İran ile ABD arasındaki müzakerelerin yapıcı bir zeminde yeniden başlamasının bölgesel gerilimi azaltmada hayati olduğunu belirtti; Türkiye’nin askeri müdahaleye karşı olduğu mesajını yineledi.
Arakçi: “Diplomasiyeye hazırız”
İran Dışişleri Bakanı Arakçi de resmi törenlerde yaptığı konuşmalarda, karşılıklı saygı ve çıkarların gözetilmesi koşuluyla diplomasiye hazır olduklarını ifade etti. Yarı resmi kaynaklar, müzakerelerin çerçevesinin henüz netleşmediğini, yapı şekillendikten sonra ayrıntıların kesinleşeceğini kaydediyor.
Bölgede askeri hareketlilik
Öte yandan gerilim devam ederken ABD bölgeye hava ve deniz gücü sevkiyatını sürdürüyor. Uçak gemisi taarruz grupları, muharip gemiler ve geliştirilmiş savaş unsurları bölgedeki pozisyonlarını güçlendiriyor; karar alındığı takdirde operasyonel seçenekler hazır bekletiliyor.
Sonuç
Tarafların Cuma günü Türkiye’de bir araya gelme ihtimali, tansiyonun azaltılması için olumlu bir sinyal olarak okunuyor; ancak müzakere sürecinin kapsamı, garantileri ve denetim mekanizmaları konusundaki belirsizlikler, sürecin zorlu geçeceğinin işaretleri olarak öne çıkıyor.
