19 Ocak birçok kültürde ve tarihsel kayıtlarda iz bırakan olaylara ev sahipliği yapmış bir gündür. Sadece dini veya milli bayramlar değil; özel olarak ilan edilen günler ve tarihi dönüm noktaları da bu tarihte yer alır. İşte 19 Ocakın anlamı ve tarihte bu günde yaşanan dikkat çekici gelişmeler…
19 Ocak ne günü?
19 Ocak, özellikle Amerika ve Avrupa merkezli popüler kültürde kutlanan Ulusal Patlamış Mısır Günü olarak bilinir.
Tarihte 19 Ocak’ta neler oldu?
Aşağıda, farklı dönemlerden seçilmiş öne çıkan olaylar kronolojik olarak yer almaktadır:
- 1474 – İsveç’in Köping kenti resmî statü kazandı.
- 1829 – Johann Wolfgang von Goethe’nin eseri Faust ilk kez sahnelendi.
- 1853 – Giuseppe Verdi’nin Il Trovatore operası Roma’da sahnelendi.
- 1861 – Georgia, Amerika Birleşik Devletleri’nden ayrıldı.
- 1903 – İlk Tour de France’u Fransız bisikletçi Maurice Garin kazandı; turnuva 19 gün sürdü.
- 1910 – İstanbul’da Çırağan Sarayı yangın geçirdi.
- 1915 – George Claude, neon tüplerinin patentini aldı; aynı yıl zeplinlerin ilk hava saldırısı da gerçekleşti.
- 1923 – Tan gazetesinin ilk sayısı yayımlandı (Ali Şükrü Bey).
- 1935 – Y biçimli ilk erkek iç çamaşırları ticari olarak satışa sunuldu.
- 1937 – Howard Hughes, Los Angeles-Newark hattında hız rekoru kırdı.
- 1941 – II. Dünya Savaşı kapsamındaki harekâtlardan biri olarak İngiliz güçleri Eritre’ye saldırdı.
- 1942 – Japon birlikleri Burma’yı işgal etti.
- 1945 – Deutsche Bank ve Deutsche Orientbank, Türkiye’deki faaliyetlerini durdurma sürecine girdi.
- 1949 – Küba, İsrail’i diplomatik alanda tanıdı.
- 1950 – Mao Zedong yönetimi Kuzey Vietnam’ı resmen tanıdı.
- 1959 – Amerika Birleşik Devletleri ile imzalanan İstimlak ve Müsadere Garantisi Anlaşması, Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde onaylandı; kamuoyunda tartışmalara yol açtı.
- 1960 – Stokholm-Ankara seferini yapan bir SAS uçağı Esenboğa yakınlarında düştü; 42 kişi hayatını kaybetti.
- 1966 – İndira Gandhi, Hindistan Başbakanı oldu.
- 1969 – Prag’da, Sovyet işgalini protesto eden öğrenci Jan Palach üç gün sonra hayatını kaybetti; gösteriler düzenlendi.
- 1977 – Florida tarihinde ilk kez kar yağışı kaydedildi (Miami-Florida).
- 1978 – Volkswagen Beetle modelinin Emden fabrikasındaki üretimi sona erdi.
- 1981 – Bakırköy İş Mahkemesi, DİSK’e kayyım atadı.
- 1983 – Nazi savaş suçlusu Klaus Barbie, Bolivya’da tutuklandı; aynı yıl Apple, The Apple Lisa bilgisayarını duyurdu.
- 1988 – TBMM’de Kürt sorununa dair tartışmalar yoğunlaştı; milletvekili Mehmet Ali Eren’in sözleri gerginliğe yol açtı.
- 1992 – DİSK Genel Kurulu yapıldı; Kemal Nebioğlu genel başkan seçildi.
- 1997 – Yaser Arafat, Hebron’a 30 yıl aradan sonra dönüş yaptı.
- 2004 – Rubia adlı köpek, Aconcagua zirvesine çıkarak bir rekor kırdı.
- 2005 – SEKA İzmit İşletmesi çalışanları, fabrikanın kapatılma kararını protesto ettikleri için içerde kalma kararı aldı; aynı yıl Londra’da bir Türk tarih sergisi açıldı.
- 2007 – Gazeteci Hrant Dink, İstanbul’da uğradığı silahlı saldırı sonucu hayatını kaybetti.
- 2010 – Hamas liderlerinden Mahmud El Mabhuh, Dubai’de bir otelde öldürüldü.
- 2011 – Rize milletvekili Mesut Yılmaz, Demokrat Parti’den istifa etti.
- 2024 – Alper Gezeravcı, Kennedy Uzay Merkezi’nden kalkan bir Dragon V2 aracı ile uzaya giden ilk Türk oldu.
Öne çıkan başlıklar
19 Ocak, tarih boyunca hem kültürel hem de politik olayların kesiştiği bir gün oldu: sanat ve edebiyat sahnelerinde sahnelenen önemli eserlerden, uluslararası siyasette yaşanan dönüm noktalarına; teknoloji, spor ve toplumsal olaylara kadar geniş bir yelpazede olaylar bu tarihte kayda geçti.
Not: Bu liste, çeşitli dönemlerden seçilmiş dikkat çekici olayları içerir ve kronolojik olarak okuyucunun tarih bilincini destekleyecek şekilde düzenlenmiştir.
