Günlerin ve tarihlerin anlamı merak edilir; bazı tarihler milli ve dini önemli günler olarak, bazıları ise özel ve kültürel etkinliklerle anılır. 10 Şubat da hem evrensel bir kutlama günü hem de tarihte iz bırakan olaylara sahne olmuş bir tarihtir. İşte 10 Şubat’ın anlamı ve bu günde yaşanan önemli gelişmeler…
10 ŞUBAT NE GÜNÜ?
10 Şubat, Dünya Şemsiye Günü olarak anılıyor. Basit ama eğlenceli bir tema ile gündeme gelen bu gün, şemsiyenin hem günlük yaşamdaki işlevine hem de kültürel simge olarak önemine dikkat çekiyor.
10 ŞUBAT’TA TARİHTE NELER OLDU?
1074 – Kaşgarlı Mahmud’un eseri Divânu Lügati’t-Türk yazımı tamamlandı; Türk dili ve kültürüne ışık tutan önemli bir kaynak olarak tarihe geçti.
1763 – Yedi Yıl Savaşları’nı sona erdiren Paris Antlaşması imzalandı; bu antlaşma döneminin güç dengelerini etkiledi.
1828 – Türkmençay Antlaşması ile Rus İmparatorluğu ve Kaçar Hanedanı arasında yeni sınır ve ilişki düzenlemeleri yapıldı.
1840 – İngiltere’de I. Victoria ile Prens Albert evlendi; dönemin monarşik ve toplumsal açıdan dikkat çeken bir olayıydı.
1863 – Alanson Crane yangın söndürücü için patent aldı; modern söndürme teknolojilerinin gelişiminde bir adım.
1916 – Dogger Bank Muharebesi Alman İmparatorluğu ile Birleşik Krallık donanmaları arasında gerçekleşti.
1931 – Yeni Delhi, Hindistan’ın başkenti ilan edildi; ülkenin idari yapılanmasında önemli bir değişiklik.
1933 – Madison Square Garden’da yapılan boks maçında Primo Carnera ile Ernie Schaaf karşılaştı; maç sonrası yaşanan trajik gelişmeler büyük yankı uyandırdı.
1937 – Türkiye’de Meteoroloji Genel Müdürlüğü kurularak hava ve iklim gözlemlerinin kurumsallaşması sağlandı.
1946 – Güney Amerika Şampiyonası futbol turnuvası, Arjantin şampiyonluğuyla sona erdi.
1947 – Paris Barış Antlaşması’nı İtalya, Macaristan, Bulgaristan, Romanya ve Finlandiya imzaladı; savaş sonrası düzenlemelerin bir parçasıydı.
1950 – Komünistlikle suçlanan bazı üniversite akademisyenlerinin yargı süreci tamamlandı; Behice Boran ve Niyâzi Berkes hapis cezaları aldı, Pertev Naili Boratav beraat etti.
1953 – Ankara Üniversitesi’nde Türkiye’nin ilk soyut resim sergilerinden biri açıldı; Adnan Çoker ve Lütfü Günay’ın eserleri sergilendi.
1954 – Kapatılan Millet Partisi yöneticileri tarafından Cumhuriyetçi Millet Partisi kuruldu; Ahmet Tahtakılıç genel başkan seçildi.
1956 – Çukurova’da Ceyhan Nehri’nin taşması sonucu yaklaşık 50 bin hektar arazi su altında kaldı; bölgesel tarım ve yerleşim etkilendi.
1958 – İstanbul’da gece kulüplerinde striptiz gösterimleri yasaklandı; yerel yönetim kararları ve kamu ahlakı tartışmaları gündeme geldi.
1962 – Soğuk Savaş döneminde bir casus değiş tokuşu gerçekleşti; U-2 pilotu Francis Gary Powers ile Rudolf Abel takas edildi.
1969 – ABD 6. Filosuna ait gemiler İstanbul’a demirledi; üniversite öğrencilerinin protestolarıyla karşılandı.
1971 – Siyasi süreçte öne çıkan isimlerden Mehmet Ali Aybar, parti içi disiplin süreci kapsamında TİP Haysiyet Divanı’na sevk edildi.
1979 – Hacettepe Tıp Fakültesi’nde Türkiye’de ilk kez bir buçuk aylık bir bebeğe açık kalp ameliyatı yapıldı; tıp tarihinde önemli bir başarı.
1979 – TBMM’de CHP ve AP milletvekilleri arasında kavga çıktı; dönemin siyasal gerilimlerinin yansıması olarak kayda geçti.
1980 – Çiğli İplik Fabrikası’nda yaşanan işçi eylemlerine polis müdahalesi oldu; çok sayıda yaralı ve gözaltı bildirildi.
1981 – Bazı sanatçılara yönelik ‘teslim ol’ çağrıları yapıldı; dönemin politik baskıları ve sanatçılar üzerindeki etkileri tartışıldı.
1987 – Yazar Aziz Nesin‘in, Cumhurbaşkanı Kenan Evren aleyhine açtığı tazminat davası reddedildi; hukuki tartışmalar ve başkanlık dokunulmazlığı gündeme geldi.
1992 – Boksör Mike Tyson, cinsel saldırı suçundan mahkûm oldu; spor dünyasında geniş yankı uyandırdı.
1993 – Devlet televizyonu arşivinden çıkarılarak yayınlanan “Yorgun Savaşçı” filmi, daha önce yok edilmeye çalışılan bir kopyanın bulunmasıyla TRT’de yayımlandı.
1996 – IBM’in süper bilgisayarı Deep Blue, dünya satranç şampiyonu Garry Kasparov’u yenmeyi başardı; bilgisayarların oyun gücünü gösteren dönüm noktalarından biri oldu.
1998 – Zeki Demirkubuz’un yönetmenliğini yaptığı “Masumiyet” filmi, Fransa’da sinema alanında ödül aldı.
2006 – Torino’da 2006 Kış Olimpiyatları başladı; uluslararası spor gündeminde yer aldı.
2006 – Mehmet Ali Ağca’nın yeniden yargılanması sonucu, lehte hükümler göz önüne alınarak verilen ceza belirlendi; adli süreç yeniden değerlendirilmiş oldu.
2015 – Chapel Hill saldırısı olarak bilinen ve üç kişinin yaşamını yitirdiği olay dünya gündeminde yer aldı.
Özet
10 Şubat, kültürel, siyasi ve bilimsel açıdan çeşitli dönüm noktalarına sahne olmuş bir tarih. Hem hafif bir kutlama olan Dünya Şemsiye Günü hem de tarihin akışını etkileyen önemli olaylarla anılıyor.
