1 Temmuz 2026’da yürürlüğe giriyor: Zorunlu trafik sigortasında değer kaybı ve parça düzenlemeleri değişiyor
Özet
Sigortacılık düzenlemelerinde yapılan değişiklikler, 1 Temmuz 2026 itibarıyla yaklaşık 34 milyon araç sahibini doğrudan etkileyecek. Yeni kurallar; değer kaybı hesaplamasından parça değişimi uygulamalarına, perte ayrılan araç koşullarından tazminat süreçlerine kadar birçok alanda uygulamaya girecek.
Parça değişiminde yenilikler
Yeni düzenleme uyarınca, kaza sonucu onarılamayan parçalar orijinaliyle değiştirilmek zorunda. Araç sahibinin yazılı onayı olmadan veya piyasada eşdeğer parça bulunmadığı kanıtlanmadan yan sanayi/eşdeğer parça takılamayacak. Bu konuda ispat yükümlülüğü tamamen sigorta şirketine ait olacak. Ayrıca, parça değişimi sonucu araçta oluşabilecek kıymet artışı varsa tazminattan kesinti yapılmayacak.
Orijinal ve eşdeğer parça farkı
Eğer araçtaki eski parça orijinal değilse, onarımda eşdeğer parça kullanılacak. Ancak eşdeğer parça varken orijinal parça takılması durumunda aradaki farkı sigortacı ödemeyecek.
Değer kaybı hesaplamasında yeni uygulama
Artık değer kaybı sigorta eksperi tarafından, araç hâlâ kazalı haldeyken belirlenecek. Önceki uygulamada dosya kapandıktan sonra talep edilerek hesaplama yapılıyordu; yeni düzenlemeyle talep otomatik sayılacak ve ödeme süreci hızlanacak.
Hesaplama kriterleri ve bildirim süreci
- Değer kaybı tespitinde; marka, yaş, model, kullanılmışlık düzeyi, hasar gören kısımlar, geçmiş hasar durumu ve kaza öncesi/sonrası ikinci el piyasa değeri farkı temel kriter olarak alınacak.
- Sigorta şirketi, nihai eksper raporunu takiben ilk iş günü içinde tazminat tutarını yazılı veya dijital (SMS, e-posta, mobil uygulama vb.) yollarla bildirmek zorunda olacak.
- Değer kaybı kapsamı geniş tutuldu; tampondan stop lambasına kadar aracın tüm parçaları değerlendirmeye dahil edilecek.
Perte ayrılan araçlarda belge zorunluluğu
Perte (ağır hasar) statüsündeki araçlarda, sigorta şirketi tazminat ödemesi yapmadan önce araçla ilgili ‘trafikten çekilmiştir’ kaşeli tescil belgesinin ibrazını isteyebilecek.
Teminat kapsamındaki genişlemeler
Sağlık giderleri ve sakatlanma teminatlarında düzenlemeler yapıldı. Düzenleme ile:
- Protez ve benzeri tıbbi giderler ile tedavi süresince ortaya çıkan masraflar teminat kapsamına alındı.
- Kaza sonucu mağdurun tedavisi süresince ve sürekli bakıcı gereksinimi ortaya çıkana kadar oluşan giderler teminat tarafından karşılanacak.
- Sakatlanma nedeniyle ileride doğabilecek maddi zararların tazmini, ilgili kanun hükümleri çerçevesinde teminat kapsamına dahil edildi.
Tazminat usulü ve illiyet bağı
Trafik kazasına ilişkin resmi belgelerde illiyet bağının tespit edilmesi hâlinde bu tespitin aksini ispat yükümlülüğü sigorta şirketine ait olacak. Sigortacı, ilgili raporlara mevzuata uygun şekilde itiraz ettiğinde, mağdurun itiraz üzerine belgeleyerek yaptırdığı harcamaları teminat kapsamında karşılamakla yükümlü. Destekten yoksun kalma (ölüm) teminatlarında ise tazminat miktarının belirlenmesinde ölen kişi esas alınacak.
Kaza yerini terk edenlere yönelik düzenleme
Olay yerini terk etme kuralları sıkılaştırıldı. Can güvenliği veya acil tedavi gerektiren zorunlu durumlar dışında kaza yerini terk edenler ile gerekli belgeleri (kaza tutanağı, alkol raporu vb.) düzenlemeyenlere karşı sigorta şirketinin rücu hakkı genişletiliyor.
Sonuç
1 Temmuz 2026’da yürürlüğe girecek bu düzenlemeler, kaza mağdurları ve araç sahipleri açısından tazminat süreçlerini hızlandırmayı, hak kayıplarını azaltmayı ve uygulamada şeffaflığı artırmayı hedefliyor. Özellikle değer kaybı hesaplamasının kazalı araç üzerinde anında yapılması, tazminat taleplerinin daha hızlı sonuçlanmasına katkı sağlayacak.
